23.000 NIEUWSBEELDEN VAN 1964 TOT 2001 ZIJN VRIJWEL ALLEMAAL DIGITAAL IN TE ZIEN
Het is veruit het grootste fotoarchief in Nederland: de beeldbank van
Heemkunde Boxtel die de afgelopen jaren door een samenwerking met Brabants
Centrum flink is uitgebreid met 23.000 foto's. Althans, het is de grootste
volgens het Zijper Beheer Systeem, waar met name lokale heemkundeverenigingen
en kleinere musea verspreid over het land gebruik van maken.
Binnen enkele seconden tientallen foto's maken en die op Instagram publiceren:
het is zo gepiept. Zestig jaar geleden niets van dat alles: elke foto werd
handmatig ontwikkeld in een donkere kamer (doka), moest naar de drukker die
vervolgens de pers moest afstellen om de platen goed op papier te krijgen. Het
zet de monsterklus die oud-directeur/ hoofdredacteur Piet van Oers van
Brabants Centrum in zijn tijd verrichtte in perspectief. Een groot deel van
het analoge fotoarchief, 23.000 stuks in totaal, is nu gedigitaliseerd en
terug te vinden op
www.beeldbankboxtel.nl.
In totaal staan daar momenteel een
kleine 58.000 beelden van Boxtel op. een record voor het Zijper Beheer Systeem.
Versleten scanners
Niet alle Brabants Centrum-foto s zijn door Van Oers gemaakt, maar wel een
groot deel. Hij begon in 1964 met de fotoservice bij de krant, vier jaar nadat
hij in dienst kwam. Voor die tijd was beeldmateriaal in het nieuwsblad
zeldzaam. Van Oers: "En we waren vooral afhankelijk van extern ingehuurde
fotografen en aangeleverd materiaal."
Secretaris Christ van Eekelen van
Heemkunde Boxtel heeft sinds 2020 alle nieuwsbeelden gedigitaliseerd.
"Inmiddels heb ik al vier of vijf scanapparaten versleten", lacht de
Boxtelaar. "Inmiddels kan ik aan een foto zien of deze door Piet is gemaakt of
door iemand anders." Van Oers, gniffelend: "De onscherpe zijn in ieder geval
niet van mij!"
Auteursrecht
Van Eekelen herkent de stijl van Van Oers inmiddels ook aan de grijs-tinten.
De veelzijdige voormalige krantenbaas hield er rekening mee dat foto's nog op
papier gezet moesten worden, wat invloed had op de afbeelding. De duizenden
foto's die Van Oers maakte, de vele uren die hij doorbracht in de doka en het
afstemmen met de drukker: het heeft geleid tot een rijkelijk gevuld archief.
En daarop is Van Oers nog steeds trots. Niet voor niets werd hij betrokken bij
de samenwerking die Brabants Centrum drie jaar geleden aanging met Heemkunde
Boxtel. Van Oers: "Ik heb toen aangegeven
dat het materiaal niet zomaar online moest komen te staan, maar dat het
auteursrecht van de makers ook beschermd moest worden."
Het is namelijk zonde als andere
partijen gaan lopen met het werk van Van Oers en andere fotografen die voor
Brabants Centrum werk hebben verricht. Het auteursrecht kon gegarandeerd
worden: foto's komen
in kleine bestandsgrootte op Beeldbank Boxtel te staan, te weinig om op papier
af te kunnen drukken. Organisaties die de originele bestanden willen, moeten
daarvoor altijd eerst om toestemming vragen. Van Oers: "Voor zowel Heemkunde
Boxtel als Brabants Centrum is het nu ontzettend handig dat veel is
gedigitaliseerd. Zo kan de redactie ook eenvoudig beelden terugzoeken."
Een kleine drie jaar nadat de samenwerking is gestart, heeft Van Eekelen een groot
deel van het analoge fotoarchief gedigitaliseerd. "Maar we zijn er nog niet.
Ik ben nog bezig met de foto's over Esch en Liempde. Ook de foto's uit het
jaar 2001 moet ik nog inscannen. Daarna vraag ik aan Piet of hij nog ergens
een laatje weet waar nog enkele foto's te vinden zijn", lacht hij.
Gepaste afstand
Nu al beschikken de heemkundeclub en Brabants Centrum veruit over de grootste
fotobeeldbank van het Zijper Beheer Systeem (ZBS). Dat geldt als een van de
belangrijkere archiefsystemen in Nederland voor lokale heemkundes en kleinere
musea. ZBS beheert zo'n 120 fotobanken in
totaal. De nummer 2, Oud-Hoorn, staat op gepaste afstand met circa 37.000
beelden van vroeger. In totaal staan er zo'n vierhonderd beeldbanken op ZBS,
maar daartoe behoren ook archieven voor documenten, zoals bidprentjes en
notariële akten. Er bestaan meerdere systemen, maar die zijn vooral bedoeld voor
professionele partijen met betaalde krachten. Zoals overheidsarchieven. Een
grotere fotobank gerund door lokale geschiedkundige verenigingen en kleine
musea, die is vooralsnog niet gevonden. "Ik heb ook gezocht, maar ben er nog
geen tegengekomen", aldus Van Eekelen. Dat Boxtel een uitzonderlijk rijk
fotoarchief heeft, staat wel vast. Iets waar ook veel van wordt genoten, weet
Van Eekelen: "Ik kan de bezoekersstatistieken van Beeldbank Boxtel inzien.
Elke keer als ik een fotootje deel van Brabants Centrum op sociale media met
een linkje naar het archief, stijgt het aantal bezoekers gemiddeld met 120 tot
130."
Zelf ook een kijkje nemen in het gedigitaliseerde fotoarchief van deze krant?
Kijk op
www.beeldbankboxtel.nl
onder het kopje Brabants Centrum-categorie.
Het oorspronkelijke artikel in het Brabants Centrum Nieuwsblad is te vinden op webadres:
www.brabantscentrum.nl/nieuws/historie/49027/beeldbank-boxtel-met-bc-archief-blijkt-pareltje-van-nederland
Christ van Eekelen (links) en Piet van Oers duiken gezamenlijk in de ladenkasten vol fotoafdrukken
op de zolder van Brabants Centrum (foto: Bas van den Biggelaar).
Piet van Oers aan het werk in de doka (foto: archief Brabants Centrum, 2001).
|