Titel	:	Van los zand naar een zandkasteel
ZCBS-instelling	:	Geschied- en Heemkundige kring ‘De Goede Stede Hamont’ (Belgie)
Website	:	www.hamontachel.com
Auteur	:	Wim van Dooren
Uitgave	:	Grevenbroeker Echo (uitgave #132)
Datum	:	2025

We hebben het over de nieuwe beeldbank, of eigenlijk meerdere beeldbanken en de weg daarnaartoe.

Wat is een beeldbank
Een beeldbank is een gebruikersprogramma dat het mogelijk maakt om een breed scala aan beeldmateriaal van allerlei onderwerpen online te organiseren, te beheren en te delen. Zie het meer als de vroegere kaartenbakken met allerlei soorten documenten, die een digitale metamorfose heeft ondergaan waardoor verschillende soorten beeldbestanden zijn ontstaan. Denk hierbij bijv. aan foto’s en video’s, maar ook aan pdf’s, boeken, documenten, interviews, gesproken of geschreven dialecten, andere geluidsfragmenten en presentaties, dit alles in een digitale vorm.

De grote kracht van de beeldbank is dat al die verschillende soorten gegevens via één programma kunnen worden opgenomen in één of meer databases. Bovendien dat de externe bezoeker op één manier door dezelfde bril kan kijken in de beschikbare beeldbanken van een organisatie. De grafische gebruikersinterface is voor elke beeldbank hetzelfde, zowel voor de externe bezoekers als voor de interne medewerkers.

Vergelijk het met een installateur die een nieuwe camionette wil aanschaffen: waar ga je de wagen voor gebruiken, hoeveel en welk materiaal kan er fysiek in of op de wagen, wordt het gewicht misschien een probleem, hoeveel personen gaan er tegelijkertijd mee, hoeveel km op jaarbasis etc.
Dus wat zijn voor jezelf de belangrijkste criteria bij de aanschaf, naamsbekendheid, prijs, onderhoudsgarantie?
En vervolgens ga je dan onderzoeken welke leverancier jou daarbij het beste kan helpen, rekening houdend met de eigenheid van de vragende partij.

Selectiecriteria
Waarom een beeldbank voor het Documentatiecentrum een goede zaak is. Als we rondom ons kijken, kunnen we vaststellen dat steeds meer steden, musea e.d. over gaan tot de aanschaf en inrichting van een beeldbank. Ze doen dat om bezoekers en potentiële geïnteresseerden toegang te geven tot informatie over hun stad.

De achterliggende gedacht is hierbij vooral een commerciële, de prijs om zichzelf via een moderne beeldbank extra in het licht te zetten, is navenant. Het Documentatiecentrum heeft zo’n commerciële invalshoek niet als belangrijkste criterium, hoewel het aspect “prijs” natuurlijk altijd een rol speelt. Hier zijn de belangrijkste criteria

• Meer grip krijgen op de berg van gegevens die het resultaat zijn van 40 jaar verzamelen. Dit houdt onder meer in zorgen voor uniformiteit bij het vastleggen van gegeven en opslag op standaard media.
• Tijdsbesparing bij opzoeken van gegevens
• Externe back-up hebben van vastgelegde gegevens, als veiligheid bij calamiteiten
• Ontsluiten van gegevens en aanbieden aan geïnteresseerde heemkundige verenigingen, mensen die met genealogie of familiegeschiedenis bezig zijn of bezoekers die met regionale of lokale geschiedenis bezig zijn.
• En verder een aantal aandachtspunten van computertechnische aard

Resultaat van de selectie

Genootschap ZCBS.
Nadat we enkele online presentaties van de mogelijkheden van de beeldbanken hadden gevolgd en onze uitgangspunten hierbij terugvonden, moesten we niet lang nadenken. De ontwikkelaar van het Zijper Collectie Beheer Systeem (kortweg ZCBS genoemd), Gerard van Nes, stelt het gebruik en de software van het ZCBS en de daaruit afgeleide toepassingen onder bepaalde voorwaarden namelijk gratis ter beschikking aan musea en historische verenigingen voor het beheer van hun collecties.

Maar naast die software kregen we ook een enorme kennisbank ter beschikking in de vorm van honderden Pdf’s, video’s, webinars en aanvullende hulpprogramma’s. Kortom, de perfecte ‘fit’ voor het Documentatiecentrum.

Huidige beeldbanken en groei
Momenteel heeft het Documentatiecentrum 3 beeldbanken live en via Internet beschikbaar voor de buitenwereld.

• De objectenbeeldbank, met gegevens over roerend erfgoed
• De tijdschriftenbeeldbank met de artikelen van ons tijdschrift, de Grevenbroeker Echo’s, vanaf het eerste nummer.
• De bibliotheekbeeldbank met gegevens van ongeveer 2.200 boeken van de regio Limburg. Dit aantal zal de komende jaren zeker boven de 12.000 komen. Zonder op dit moment al een precieze volgorde van invoering te kunnen geven, gaan we ons in de toekomst buigen over
• Meer dan 1000 gichten (wettelijke overdrachten, bekrachtigd door schepenen) van de afgelopen eeuwen, gekoppeld aan ruim 13000 personen
• Ruim 1000 filmposters van films uit de gloriejaren van Cinema Walburg; met allerlei bij de film behorende gegevens
• 40000 foto´s uit ons fotoarchief.

Team van medewerkers
Bovenstaand verhaal over het bouwen van het “zandkasteel” vanuit de vroegere losse basis, laat ons duidelijk inzien dat de beeldbanken een belangrijk hulpmiddel zijn voor het Documentatiecentrum.

Maar we weten ook dat dit niet vanzelf gebeurt.
Gegevens inventariseren, analyseren en coderen, objecten fotograferen, zaken logisch rangschikken, rechtstreeks vastleggen in de beeldbank of in ondersteunende systemen als Excel, iets wat we al jaar en dag doen, en uiteindelijk in de beeldbanken importeren, het is een werk dat we met zijn allen doen, ieder op zijn of haar eigen deelgebied.
Bekijk onze beeldbanken

• Ga naar de website van De Goede Stede Hamont https://www.hamontachel.com/
• Ga in de menubalk naar de tab Beeldbank
• Klik onderaan op deze pagina op een van de knoppen om naar een actieve beeldbank te gaan.
• Kies een gedefinieerd trefwoord óf toets boven een zoekwoord in en klik op Zoek
• Vervolgens wordt een pagina getoond met objecten, boeken of artikelen die aan de zoekopdracht voldoen
• Klik op het item dat u verder wilt bekijken. Bij de tijdschriften kun je het volledige artikel lezen via een geïntegreerde PDF-lezer