Titel	:	Werkgroep beeldbank
ZCBS-instelling	:	Vereniging Oud Hoorn (NH)
Website	:	www.oudhoorn.nl
Auteur	:	Arnoud Lansdaal
Uitgave	:	Kwartaalblad Oud Hoorn
Datum	:	Juni 2022

Gerard en Piet maken deel uit van de werkgroep Beeldbank, een van de negen databases van de Kennisbank van Oud Hoorn. De Kennisbank die zo fraai op de website van Oud Hoorn wordt aangeduid met 'een pakhuis vol informatie'. Een schat aan gegevens over Hoorn en haar inwoners. Maar hoe hou je alles daarin overzichtelijk? Na enkele jaren voorbereiding is het nu mogelijk om een goed Íunctionerende Beeldbank te vullen. Hoe is het huidige fraaie geheel tot stand gekomen?

De start
ln den beginne waren er foto's, heel veel foto's. En bijna elke dag kwamen er weer meer boven water, aangeleverd door mensen die aan het opruimen zijn en daarbij aan Oud Hoorn denken. Foto's van honderd jaar geleden, of soms nog ouder. Echter ook 'jonge' foto's die het aanzien meer dan waard zijn. Het was al tijden een goed gebruik om de items te scannen en digitaal op te slaan. Lena Bonte nam een groot deel van dit monnikenwerk voor haar rekening. 0p een gegeven moment was er echter zo veel dat er orde moest komen in de ogenschijnlijke chaos van bestanden. 0p dat moment (2015) meldde Gerard zich net aan als vrijwilliger bij Oud Hoorn. Hij had een financiële achtergrond, maar was vooral thuis in de automatisering, een vakgebied waar hij meer belangstelling en passie voor had dan voor het boekhoudkundige. Na zijn werkzame leven zag de oorspronkelijke Bovenkerker meer mogelijkheden voor de website van 0ud Hoorn dan op dat moment benut werden. Toenmalig bestuurslid Piet (destijds penningmeester) onderkende met het bestuur dat de website nóg beter kon worden en vooral ook voor iPad en mobiel toegankelijk gemaakt moest worden. Gerard kon daarvoor zorgen en kon direct aan de slag. Waarin een gepensioneerde ook jong van geest kan zijn en een vooruitziende blik had. Tegenwoordig wordt er veel meer gebruik gemaakt van een mobieltje of iPad dan van een PC.

Het Zijpersysteem
Voor het in kaart brengen van de vele gescande foto's dacht men in eerste instantie aan te kunnen sluiten bij een programma van een bedrijf uit Groningen. Het Westfries Archief gebruikte dat ook en dat leek wel handig. Het bleek echter dat de Gemeente Hoorn (waaronder het Archief valt) daardoor een behoorlijke vinger in de pap had en niet de mogelijkheid bood om het een eigen inrichting te geven. 0ndertussen had Gerard het 'Zijpersysteem' ontdekt, een programma dat ontwikkeld was door Gerard van Nes van de oudheidkundige vereniging uit Zijpe en waarbij tegenwoordig steeds meer soortgelijke verenigingen uit heel Nederland aanhaken. Vanaf september 2017 ging de Beeldbank van start. Het systeem van ontwikkelaar Gerard werd en wordt door de Hoornse Gerard verder uitgebouwd en verfraaid. Met een gerust hart kan gezegd worden dat de Beeldbank van Oud Hoorn een van de beste, zo niet de beste, is van heel Nederland. Dat is mede te danken aan Gerard van Nes, die geheel belangeloos de Hoornse Beeldbank met raad en daad ondersteunt.

Toen het systeem klaar was om gevuld te worden konden de redacteuren aan de gang. Foto's categoriseren, dubbele foto's eruit mikken en ook die kwalitatief minder zijn verwijderen. Dat gebeurt nog steeds in twee stappen. Eerst de ene redacteur, dan de andere. Wat de een geschikt vindt, vindt een ander juist ongeschikt. ln goed overleg wordt een beslissing genomen welke foto in de Beeldbank geplaatst wordt. ln eerste instantie werd alleen een onderschrift toegevoegd, maar de laatste tijd zijn de mogelijkheden zo groot dat er ook links en verwijzingen naar andere plekken op de website van Oud Hoorn geplaatst worden. Zo ontstaat een steeds completer beeld van al het beeldmateriaal en de geschiedenis van de stad Hoorn. Er worden ook actuele foto's gebruikt: hoe ziet nu de plek van de foto er uit? Er ontstaan zelfs artikelen naar aanleiding van een of enkele foto's en de bijbehorende zoektocht. Voorbeelden daarvan zijn de artikelen over het Diaconiehuis in het vorige kwartaalblad en over Westerhaven in dit blad, beide van de hand van Nettie de Roos.

De redactie
Nettie vormt samen met Diana van den Hoogen, Daphne Luijters, Sjouk Nannings, Janna Selie, coördinator Jan Floris, Ron Houben, Piet van lersel, Rob Mantel, Fabian Visker en Matt Wever de redactie van de Beeldbank. Allen steken heel veel tijd in hun hobby. Piet: "Ja, ik noem het een hobby, iedere dag ben ik weliswaar uren bezig, maar ik vind het heerlijk om te doen. Het contact met de andere redactieleden geeft veel voldoening, we vullen elkaar uitstekend aan". Piet komt uit het onderwijs en heeft daar een lange carrière achter de rug. Na de kweekschool in Beverwijk deed hij enkele jaren ontwikkelingswerk in Kameroen, Hij was 'ambtenaar voor buitenlandse zaken in velddienst' en werkte in het AÍrikaanse land mee aan een alfabetiseringsproject. Daarna rolde hij het Hollandse onderwijs in, met name in het vmbo in Grootebroek. Begin 2009 raakte hij betrokken bij Oud Hoorn en hij is daar niet meer weg te denken.

Hoorns Documentatie Systeem
0p dit moment liggen er nog stapels foto's klaar om te verwerken. Dat is een enorme klus, want het gaat niet om even simpel scannen. Er wordt vooraf uitgezocht of het geen beelden zijn die al in bezit zijn, hoe het met de kwaliteit is en of het wel bijdraagt aan een nog beter beeld van het 'object'. Ondertussen werkt Gerard kleine schoonheidsfoutjes weg, verfraait hij de systemen verder en implementeert hij nieuwe mogelijkheden. Gerard steekt nu ook veel tijd in de complete Kennisbank en dan vooral in het HDS, het Hoorns Documentatie Systeem. Met name Rita Lodde leverde Gerard geschoonde documenten aan waar Gerard weer mee verder kon en kan. Het voor Oud Hoorn relevante deel van het archief van de Gemeente Hoorn is tussen 2017 en 2020 door WerkSaam gescand en inmiddels in het HDS terug te vinden, zo'n 25.000 (!) dossiers groot. Ook het archief in de bestuurskamer (eveneens afkomstig van de Gemeente) is er terug te vinden. Het scannen daarvan is door Gerard persoonlijk gedaan. Het resultaat is een rijk gevulde en zeer waardevolle beeldbank, dat zal iedereen duidelijk zijn.

Steeds meer belangstelling
De belangstelling voor de Beeldbank is sterk groeiende. In het eerste jaar (2017) waren er nog geen duizend bezoekers gedurende het hele jaar, nu zijn het er gemiddeld duizend per maand. En het zal, zo is de verwachting, alleen nog maar toenemen. Terecht, want de kwaliteit van de Beeldbank is hoog. Moderne geschiedschrijving vanuit het verleden voor de toekomst. We kunnen de vrijwilligers van de Beeldbank alleen maar dankbaar zijn voor hun niet aflatende ijver.

Piet van lersel en Gerard van Stijn